Hamulce w elektrykach

Elektromobilność nie jest już branżą przyszłości. Staje się codziennością, także dla niezależnych warsztatów i serwisów samochodowych. Wraz ze wzrostem liczby eksploatowanych na naszych drogach pojazdów hybrydowych, hybryd plug-in oraz samochodów w pełni elektrycznych, zmieniają się wymagania dotyczące obsługi, diagnostyki i napraw takich aut. Szczególnej uwagi wymaga układ hamulcowy, który w samochodach elektrycznych pracuje w innych warunkach niż w klasycznych pojazdach z silnikiem spalinowym.

Polska flota aut elektrycznych dynamicznie rośnie. Dla warsztatów oznacza to konieczność aktualizacji wiedzy i procedur serwisowych. TMD Friction, wiodący światowy dostawca wysokiej jakości materiałów ciernych dla branży motoryzacyjnej, zwraca uwagę na wyzwania i możliwości wiążące się z obsługą układów hamulcowych w nowej generacji pojazdów. Rekuperacja energii podczas hamowania ogranicza wykorzystanie klasycznych hamulców ciernych, co wpływa m.in. na zużycie elementów, ryzyko korozji tarcz oraz sposób oceny ich stanu technicznego.

Hamowanie rekuperacyjne: mniej zużycia, więcej korozji

W razie potrzeby zatrzymania, kierowca naciska pedał hamulca, ale hamulce w samochodzie elektrycznym rzadziej wykonują swoją pracę w taki sam sposób jak w pojeździe spalinowym. Pojazdy elektryczne wykorzystują rekuperację: technologię przekształcającą energię kinetyczną powstającą podczas hamowania lub zatrzymywania się w energię elektryczną. Zamiast być rozpraszana jako ciepło, energia ta jest wykorzystywana do ładowania baterii. Tak zwany hamulec silnikowy służy do delikatnego zwalniania lub hamowania przy niskich prędkościach. W razie hamowania z dużej prędkości lub zatrzymania awaryjnego, uruchamiany jest klasyczny hamulec działający na zasadzie tarcia.

To właśnie współpraca dwóch sposobów hamowania stanowi jedną z najważniejszych różnic pomiędzy pojazdem elektrycznym, a samochodem z silnikiem spalinowym i jest kluczowa jeśli chodzi o obsługę hamulców. Hamowanie rekuperacyjne poprawia efektywność energetyczną pojazdu, jednocześnie znacząco ograniczając wykorzystanie hamulców ciernych. W efekcie klocki i tarcze hamulcowe zużywają się wolniej niż w autach spalinowych. Nie oznacza to jednak, że części te są odporne na upływ czasu i wpływ środowiska.

Tarcze hamulcowe w większości samochodów osobowych wykonuje się z szarego żeliwa, co oznacza, że są podatne na korozję powodowaną przez czynniki takie jak wilgoć czy sól. Podczas klasycznego hamowania, klocek hamulcowy „oczyszcza” tarczę z cienkiej warstwy nalotu. Jednak gdy hamulce nie są używane przez dłuższy czas, na tarczach może się pojawiać rdza.

Prawidłowa obsługa hamulców w samochodach elektrycznych

Hamowanie rekuperacyjne nie zmniejsza potrzeby serwisowania hamulców, ale zmienia sposób, w jaki ono się odbywa. Obecnie jeśli chodzi o obsługę układów hamulcowych odchodzi się od modelu bazującego na wymianie części wynikającej z ich zużycia na rzecz kompleksowej, szczegółowej diagnostyki. W przyszłości głównym powodem wymiany klocków hamulcowych może stać się ich starzenie, a nie stopień zużycia.

Zardzewiałe części hamulcowe mogą się zablokować, co wpłynie na skuteczność hamowania. Dlatego mechanik podczas przeglądu samochodu elektrycznego powinien dokładnie sprawdzić tarczy hamulcowe pod kątem korozji, a także skontrolować ich grubość. Jeśli wymiar spadł poniżej wytycznych producenta lub tarcza jest mocno skorodowana, należy ją wymienić. Przyjmując auto do serwisu warto również zapytać użytkownika o nietypowe hałasy, drgania lub zmianę charakterystyki hamowania. Objawy takie mogą świadczyć o problemach z tarczami lub klockami hamulcowymi, które wymagają diagnostyki.

Ostrzejsze wymagania dotyczące płynu hamulcowego

Specyfika hamowania rekuperacyjnego sprawia, że inne niż do tej pory są wymagania wobec płynu hamulcowego stosowanego w pojazdach elektrycznych. Ze względu na rzadsze wykorzystywanie hamulców tradycyjnych, płyn powinien zachowywać swoje właściwości przez dłuższy czas. Jednocześnie auta elektryczne są cięższe od odpowiedników z silnikami spalinowymi, z uwagi na masę akumulatorów trakcyjnych. Większa masa oznacza większą energię, którą należy wytrącić podczas hamowania, co przekłada się na wyższe temperatury pracy układu. 

Źródło: Contrust